Didem Seymen – İstanbul’da 3 yaşındaki bir kız çocuğunun hayatını kaybetmesiyle gündeme gelen ateş düşürücü şurupların yanlış kullanımı, çocuklarda ilaç güvenliğini yeniden tartışmaya açtı. Memorial Göztepe Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü’nden Prof. Dr. Haluk Çokuğraş ile Memorial Şişli Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü’nden Uz. Dr. Esin Kantekin, ailelere ateşli çocukların bakımı konusunda dikkat etmesi gerekenleri anlattı.
Yüksek doz uyarısı
Prof. Dr. Çokuğraş, okul döneminin başlamasıyla çocuklarda grip ve üst solunum yolu enfeksiyonlarının daha sık görüldüğünü belirterek, “Enfeksiyonlara bağlı ateş yükselmesi, ailelerin ateş düşürücü şuruplara daha fazla yönelmesine neden oluyor. Çocuklarının ateşini düşürmek isteyen ebeveynlerin, ilaçları önerilenden daha sık vermesi, doz miktarını kendiliğinden artırması ciddi sağlık riskleri yaratabilir” dedi. Parasetamol içeren şurupların yüksek dozda kullanılmasının karaciğerde ağır hasara, ibuprofen etken maddeli ilaçların gereğinden fazla alınmasının ise böbrek hasarı ve mide-bağırsak sistemi sorunlarına yol açabileceğini belirten Çokuğraş, şu uyarılarda bulundu: “Ateş düşürücü şuruplar, basit ve zararsız ürünler olarak görülmemeli; doğru doz ve doğru kullanım aralığına dikkat edilmeli. İlaç dozunun belirlenmesinde yaş, kilo, ilacın etken maddesi ve şurubun yoğunluğu dikkate alınmalı. Farklı ticari isimlerle satılan grip ilaçları ve ateş düşürücülerin aynı etken maddeyi içerebilir, farkında olmadan yüksek doz alınmasına neden olabilir. Önerilen doz aralığı dolmadan yeniden ilaç verilmesi, ölçünün göz kararıyla ayarlanması, mutfak kaşığı kullanılması da önemli hatalardan.”
‘Beklemeyin, doktora gidin’
Prof. Dr. Haluk Çokuğraş, “Parasetamol zehirlenmesinde başlangıçta belirgin bir belirti görülmeyebilir, ailelerin tehlikeyi fark etmesini geciktirebilir. İlaç dozu aşıldığından şüpheleniliyorsa belirti beklenmeden acil tıbbi yardım alınmalıdır. Verilen doz ve saat kaydedilmeli, aynı etken maddeyi içeren birden fazla ürün birlikte kullanılmamalı. Nefes darlığı, bilinç değişikliği, belirgin halsizlik, sıvı alamama veya genel durumda hızlı kötüleşme varsa acil değerlendirme gerekir. Üç aydan küçük bebeklerde 38 derece ve üzerindeki ateş de gecikmeden tıbbi değerlendirme gerektirir^uyarısında bulundu.
‘38 derece ve üzeri yüksek ateş’
Memorial Şişli Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü’nden Uz. Dr. Esin Kantekin, çocuklarda ateşin değerlendirilmesinde yalnızca termometredeki değere odaklanılmaması gerektiğini belirtti. Kantekin, “Önemli olan termometredeki sayıya değil, çocuğunuzun genel durumuna dikkat etmektir. Genel olarak vücut sıcaklığının 38 derece ve üzerinde olması ateş yüksekliği olarak kabul edilir” dedi. Kantekin, çocuğun ateşini düşürmek için evde alınabilecek önlemleri şöyle sıraladı:
-Çocuğunuzun sıvı alımını destekleyin.
-Çocuğunuzu aşırı kalın giydirmeyin, ince ve rahat giysiler tercih edin.
-Dinlenmesine yardımcı olacak sakin bir ortam hazırlayın.
-Bulunduğu odanın aşırı sıcak veya soğuk olmamasına dikkat edin.
-Ateş düşürücü ilaçlar çocuklarda kilo, yaş ve ürünün içeriğine göre belirlenen dozda kullanılmalı.
-İlacın dozunun yalnızca yaşa bakılarak belirlenmemesidir.
-Mutfak kaşığı yerine ilaçla verilen ölçüm aracı tercih edilmelidir.”
